Lęk separacyjny u psa, bo o nim mowa, jest chorobą cywilizacyjną psów — dotyka ona około 20 procent zwierzaków. Lęk separacyjny utrudnia funkcjonowanie właścicielowi, ale także czworonogowi. Wyobraźcie sobie, że cały czas żyjecie w stresie i jesteście zaniepokojeni — podkreślam, cały czas. Tak właśnie zazwyczaj czują się psy, które cierpią na ten syndrom. 

Lęk separacyjny u psa może wynikać z wielu czynników. Jednak najczęstszym jest nieodpowiednie zsocjalizowanie czworonoga. Całe szczęście istnieje droga odwrotna, zwierzaka można socjalizować także później, ale jest to znacznie trudniejsze i wymaga dużo czasu, konsekwencji oraz poświęcenia od właściciela. 

Lęk separacyjny u psa — czym jest?

Lęk separacyjny u psa określa się jako zbyt duże przywiązanie do właściciela lub jakiejś rzeczy. Czworonóg, na swój sposób, jest uzależniony od opiekuna i przeraźliwie boi się zostawać sam. Zostało zaobserwowane, że w krajach wysoko rozwiniętych to schorzenie dotyczy co piątego psa.

Nieobecność właściciela w takiej sytuacji powoduje m.in.:

  • szczekanie;
  • wycie;
  • zachowania destrukcyjne;
  • czasem nawet samookaleczanie;
  • pobudzenie psychoruchowe.

Lęk separacyjny u psa — przyczyny

Wiele czynników może mieć wpływ na podatność. Są to m.in.: rasa, czynniki dziedziczne, brak socjalizacji w młodym wieku, traumatyczne przeżycia, przemoc, przebyte choroby i zaburzenia na linii człowiek – pies.

Najczęściej lęk separacyjny dotyczy kundelków. Może mieć na to wpływ, że kundelki częściej są narażone na porzucenie, często są przygarniane ze schronisk, w dużej mierze po silnych traumach i przemocy ze strony wcześniejszego właściciela. Niestety z tych powodów – leczenie kundelków, który były w schroniskach może być ciut trudniejsze.

Jednym z silniejszych czynników jest brak socjalizacji. Następuje ona u psa od 5 do 12 tygodnia życia. Bardzo istotne, żeby w tym okresie dostarczać psu wielu nowych bodźców. Szczenięta są bardzo ciekawe świata, ale jednocześnie zlęknione. Stąd – jeśli chcesz, aby twój pies nie wykazywał syndromu lęku separacyjnego, nie bał się Twojej nieobecności czy nie panikował na dźwięk odkurzacza – musisz go przyzwyczajać do tego od małego.

Lęk separacyjny u psa — objawy

Objawy lęku separacyjnego możemy podzielić na trzy grupy:

  1. Zaburzenia zachowania i stereotypie;
  2. Objawy fizyczne (somatyczne);
  3. Zaburzenia socjalne.

Lęk separacyjny u psa — zaburzenia zachowania i stereotypie:

  • zaburzenia snu i funkcji poznawczych;
  • brak koncentracji, brak postępu w nauce, nadmierna aktywność motoryczna;
  • nadwrażliwość na ból, stale rosnąca agresja;
  • ssanie fałdów skóry, łap, sutków, lizanie boków ciała;
  • zachowania obsesyjne – nadmierna pobudliwość, szczekanie, kopanie bez celu;
  • niewłaściwe wykonywanie poleceń;
  • dwuznaczne zachowania – pies jest niepewny, znajduje się na granicy ucieczki lub ataku, oddawanie pod siebie moczu ze stresu lub zaraz po wystąpieniu czynnika stresowego;
  • ostrzegawcze oszczekiwanie, koprofagia – czyli zjadanie kału.

Lęk separacyjny u psa — objawy fizyczne (somatyczne):

  • owrzodzenia błony śluzowej żołądka i jelit;
  • spadek odporności;
  • zwiększona ilość oddawania moczu, zwiększone pragnienie;
  • zaniki mięśni oraz skóry;
  • utrata sierści, wyłysienia z wygryzania;
  • brak apetytu lub zwiększony apetyt;
  • szybkie, płytkie zianie, napięcie mięśni;
  • zesztywnienie ciała, wymioty i biegunka (u psów pracujących dominującym objawem jest biegunka);
  • pocenie się na opuszkach kończyn;
  • wzmożone ziewanie, ślinienie się, drżenie całego ciała i oblizywanie warg;
  • długotrwały stres może powodować choroby układu krążenia, układu pokarmowego, anoreksji i wielu innych chorób.

Lęk separacyjny u psa – zaburzenia socjalne:

  • depresja, unikanie kontaktu z innymi psami;
  • postawa z obniżonym tułowiem (zgięte łokcie, nisko trzymany tułów, podwinięcie ogona, opuszczona głowa i małżowiny uszne);
  • agresja w stosunku do wychodzącego właściciela;
  • obsesyjne „nękanie” właściciela.

Postawy, które przeważają u psa cierpiącego na lęk separacyjny:

  • rezygnacja i cierpliwe czekanie na powrót właściciela;
  • depresja (zwierzęta będące w tym stanie mogą nie przyjmować pokarmów, dopóki właściciel nie wróci do domu, a także wyć i skomleć);
  • nadmierne pobudzenie objawiające się nadpobudliwością ruchową, drapaniem w drzwi, szczekaniem.

Lęk separacyjny u psa — leczenie lęku

Leczenie lęku separacyjnego powinno opierać się na trzech filarach:

  1. Kontrola środowiska — czyli sprawdzenie, czy podczas naszej nieobecności nie występują czynniki, które mogą psa stresować, np. sąsiad głośno słuchający muzyki;
  2. Modyfikacja zachowania;
  3. Wspomaganie przez farmakoterapie.

Modyfikacja zachowania powinna następować pod kontrolą specjalisty, który zajmuje się behawiorystyką zwierząt. Zmianę zachowania zaczyna się od nauki prostych komend. Następnie, stopniowo, uczy się go prawidłowego funkcjonowania bez opiekuna. Podczas trwania terapii pies powinien liczyć na uwagę właściciela tylko w momencie, kiedy chce tego właściciel. To opiekun powinien kontrolować zachowanie zwierzaka. 

Podczas leczenia lęku bardzo ważna jest metoda pozytywnej tresury, czyli nagradzanie i chwalenie za dobrze wykonane zadania. Psów cierpiących na lęk separacyjny NIE WOLNO KARAĆ! Bardzo istotna jest także konsekwencja właściciela.

Można pomyśleć także o odwróceniu uwagi zwierzaka od naszej nieobecności. W tym świetnie sprawdzą się zabawki interaktywne lub włączony telewizor czy radio.