Lęk separacyjny, bo o nim mowa, jest chorobą cywilizacyjną psów – dotyka ona około 20 procent zwierzaków. Lęk separacyjny u psa utrudnia funkcjonowanie właścicielowi, ale także czworonogowi. Wyobraźcie sobie, że cały czas żyjecie w stresie i jesteście zaniepokojeni – podkreślam, cały czas. Tak właśnie zazwyczaj czują się psy, które cierpią na ten syndrom. 

Lęk separacyjny u psa – czym jest?

Lęk separacyjny u psa określa się jako zbyt duże przywiązanie do właściciela lub jakiejś rzeczy. Czworonóg, na swój sposób, jest uzależniony od opiekuna i przeraźliwie boi się zostawać sam. Zostało zaobserwowane, że w krajach wysoko rozwiniętych to schorzenie dotyczy co piątego psa.

Nieobecność właściciela w takiej sytuacji powoduje m.in.:

  • szczekanie;
  • wycie;
  • zachowania destrukcyjne;
  • czasem nawet samookaleczanie;
  • pobudzenie psychoruchowe.

Lęk separacyjny u psa – przyczyny

Wiele czynników może mieć wpływ na podatność. Są to m.in.: rasa, czynniki dziedziczne, brak socjalizacji w młodym wieku, traumatyczne przeżycia, przemoc, przebyte choroby i zaburzenia na linii człowiek – pies.

Najczęściej lęk separacyjny dotyczy kundelków. Może mieć na to wpływ, że kundelki częściej są narażone na porzucenie, często są przygarniane ze schronisk, w dużej mierze po silnych traumach i przemocy ze strony wcześniejszego właściciela. Niestety z tych powodów – leczenie kundelków, który były w schroniskach może być ciut trudniejsze.

Jednym z silniejszych czynników jest brak socjalizacji. Następuje ona u psa od 5 do 12 tygodnia życia. Bardzo istotne, żeby w tym okresie dostarczać psu wielu nowych bodźców. Szczenięta są bardzo ciekawe świata, ale jednocześnie zlęknione. Stąd – jeśli chcesz, aby twój pies nie wykazywał syndromu lęku separacyjnego, nie bał się Twojej nieobecności czy nie panikował na dźwięk odkurzacza – musisz go przyzwyczajać do tego od małego.

Lęk separacyjny u psa – objawy

Objawy lęku separacyjnego możemy podzielić na trzy grupy:

  1. Zaburzenia zachowania i stereotypie;
  2. Objawy fizyczne (somatyczne);
  3. Zaburzenia socjalne.

Zaburzenia zachowania i stereotypie:

  • zaburzenia snu i funkcji poznawczych;
  • brak koncentracji, brak postępu w nauce, nadmierna aktywność motoryczna;
  • nadwrażliwość na ból, stale rosnąca agresja;
  • ssanie fałdów skóry, łap, sutków, lizanie boków ciała;
  • zachowania obsesyjne – nadmierna pobudliwość, szczekanie, kopanie bez celu;
  • niewłaściwe wykonywanie poleceń;
  • dwuznaczne zachowania – pies jest niepewny, znajduje się na granicy ucieczki lub ataku, oddawanie pod siebie moczu ze stresu lub zaraz po wystąpieniu czynnika stresowego;
  • ostrzegawcze oszczekiwanie, koprofagia – czyli zjadanie kału.

Objawy fizyczne (somatyczne):

  • owrzodzenia błony śluzowej żołądka i jelit;
  • spadek odporności;
  • zwiększona ilość oddawania moczu, zwiększone pragnienie;
  • zaniki mięśni oraz skóry;
  • utrata sierści, wyłysienia z wygryzania;
  • brak apetytu lub zwiększony apetyt;
  • szybkie, płytkie zianie, napięcie mięśni;
  • zesztywnienie ciała, wymioty i biegunka (u psów pracujących dominującym objawem jest biegunka);
  • pocenie się na opuszkach kończyn;
  • wzmożone ziewanie, ślinienie się, drżenie całego ciała i oblizywanie warg;
  • długotrwały stres może powodować choroby układu krążenia, układu pokarmowego, anoreksji i wielu innych chorób.

Zaburzenia socjalne:

  • depresja, unikanie kontaktu z innymi psami;
  • postawa z obniżonym tułowiem (zgięte łokcie, nisko trzymany tułów, podwinięcie ogona, opuszczona głowa i małżowiny uszne);
  • agresja w stosunku do wychodzącego właściciela;
  • obsesyjne „nękanie” właściciela.

Postawy, które przeważają u psa cierpiącego na lęk separacyjny:

  • rezygnacja i cierpliwe czekanie na powrót właściciela;
  • depresja (zwierzęta będące w tym stanie mogą nie przyjmować pokarmów, dopóki właściciel nie wróci do domu, a także wyć i skomleć);
  • nadmierne pobudzenie objawiające się nadpobudliwością ruchową, drapaniem w drzwi, szczekaniem.

Lęk separacyjny u psa – leczenie

Leczenie lęku separacyjnego powinno opierać się na trzech filarach:

  1. Kontrola środowiska – czyli sprawdzenie czy podczas naszej nieobecności nie występują czynniki, które mogą psa stresować, np. sąsiad głośno słuchający muzyki;
  2. Modyfikacja zachowania;
  3. Wspomaganie przez farmakoterapie.

Modyfikacja zachowania powinna następować pod kontrolą specjalisty, który zajmuje się behawiorystyką zwierząt. Zmianę zachowania zaczyna się od nauki prostych komend. Następnie, stopniowo, uczy się go prawidłowego funkcjonowania bez opiekuna. Podczas trwania terapii pies powinien liczyć na uwagę właściciela tylko w momencie, kiedy chce tego właściciel. To opiekun powinien kontrolować zachowanie zwierzaka. 

Podczas leczenia lęku bardzo ważna jest metoda pozytywnej tresury, czyli nagradzanie i chwalenie za dobrze wykonane zadania. Psów cierpiących na lęk separacyjny NIE WOLNO KARAĆ! Bardzo istotna jest także konsekwencja właściciela.

Można pomyśleć także o odwróceniu uwagi zwierzaka od naszej nieobecności. W tym świetnie sprawdzą się zabawki interaktywne lub włączony telewizor czy radio.

Lęk separacyjny u psa – co robić?

Można spróbować odwrażliwić psa na sygnały kojarzące się z wyjściem właściciela z domu.

Najlepsze sposoby:

  • chodzić po domu z kluczami w rękach i co jakiś czas nimi grzechotać;
  • chodzić z torbą lub plecakiem do łazienki;
  • chodzić po domu w butach;
  • w trakcie jakiejś czynności wyjście na chwilę z domu.

TRZEBA PAMIĘTAĆ! Nie należy się żegnać z psem, który cierpi na lęk separacyjny.

Wyjście do pracy powinno być traktowane przez właściciela, tak samo jak wyjście do kuchni czy toalety. Pies, przed naszym wyjście do pracy, powinien wyjść na długi spacer, na którym będzie mógł pobiegać – zmęczony pies lepiej śpi i jest spokojniejszy.

Lęk separacyjny u psa – farmakologia

Przy wspomaganiu leczenia lęku można pomyśleć o farmakologii. Warto jednak zacząć od łagodnych środków, a jeśli one nie pomogą – przerzucić się na silniejsze leki.

Łagodne, naturalne lub ziołowe środki uspokajające:

  • dziurawiec;
  • waleriana;
  • melisa;
  • gingo biloba;
  • kava kava;
  • wyciąg z białek mleka.

Zawarte w takich środkach, jak:

  • Zylkene;
  • Kalmvet;
  • Stress out;
  • For Calm.

Leki psychotropowe używane najczęściej w terapii lęku separacyjnego:

  • klomipramina;
  • fluoksetyna;
  • amitryptylina;
  • acepromazyna.

Leki te dostępne są w każdej ludzkiej aptece i wydawane są na receptę. Należy jednak pamiętać, że długotrwałe stosowanie psychotropów może powodować skutki uboczne, np. otępienie i nieobecność psiaka.

Lęk sepracyjny u psa – feromonoterapia

Feromony uspokajające dla psa są syntetyczną wersją psich feromonów wydzielanych przez gruczoły łojowe bruzdy międzysutkowej karmiącej suki.

Występują one w formie:

  • wkładów do kontaktów (działają na powierzchni około 30 m2, a ich koszt to około 100 – 150 zł);
  • sprayów;
  • obroży;
  • nawilżanych chusteczek (cena około 50 -100 zł).

Lęk sepracyjny u psa – jak zapobiegać?

Od szczenięctwa należy uczyć psa, że wyjście właściciela z domu jest normą i nie powinien się tym faktem przejmować. Dwumiesięczny szczeniak potrzebuje więcej kontaktu z właścicielem, niż dorosły pies, ale powinien umieć przebywać dłuższą chwilę w innym miejscu mieszkania niż opiekun. Warto pomyśleć o zabawkach, którymi psiak będzie umiał bawić się sam, bez zaangażowania właściciela w zabawę. Wychodząc z domu można psiakowi zostawiać smakołyk – nie dość, że odwróci uwagę od wyjścia właściciela, to dodatkowo będzie pozytywnym bodźcem. Zostawianie psa samego w domu powinno następować etapami, od wyjść do innego pomieszczenia, przez wyjście na 5 minut za drzwi, czy na szybkie zakupy. A następnie ten czas powinien być przedłużany. Nie będzie to wtedy dla psa, tak stresującą sytuacją.

Nie należy się także żegnać i witać z pupilem – wyjście z domu powinno nastąpić w momencie kiedy pies jest spokojny i wyluzowany, bez skupienia jego uwagi na samym wyjściu opiekuna.

Warto wiedzieć, że większość przypadków lęku separacyjnego u psa jest wynikiem błędów wychowawczych. Nie należy ich naprawiać samemu – można zrobić psu jeszcze większą krzywdę, niechący. Naprawdę warto zwrócić się do specjalisty, który będzie w stanie podać wskazówki, jak pomóc pupilowi.

Helping a dog afraid of walking through doorways and thresholds can be exhausting, but these dog training tips can help teach your dog doorways are fun.

Zobacz także:

  1. Rasy psów, które nie gubią sierści. 
  2. Niepokojące objawy u psa. Kiedy i jak reagować?
  3. Pies w nagrzanym aucie. Co robić?